Bashkimi Evropian mund t’u heqë përkohësisht të drejtën e vetos shteteve të ardhshme anëtare për të parandaluar bllokimin e politikës së jashtme të bllokut, raporton gazeta “The Guardian”, duke u thirrur në burime brenda BE-së, përcjell INA.
Sipas gazetës, Komisioni Evropian po shqyrton një plan sipas të cilit anëtarët e rinj nuk do të marrin automatikisht autoritetin për të bllokuar vendimet e politikës së jashtme ose çështje të tjera që kërkojnë unanimitet. Kjo masë e jashtëzakonshme mund të zbatohet për disa vite radhazi pas aderimit.
Propozimi për kufizimin e së drejtës së vetos thuhet se është ngritur gjatë negociatave me Malin e Zi, i cili po negocion anëtarësimin prej 14 vitesh dhe shpreson të bëhet anëtari i 28-të i BE-së deri në vitin 2028. Podgorica aktualisht konsiderohet si favoriti kryesor në mesin e nëntë vendeve zyrtare kandidate për anëtarësim.
Nëse ky kufizim pranohet përfundimisht, marrëveshja e anëtarësimit të Malit të Zi më vonë mund të shërbejë si model për kandidatët e tjerë, pohon “The Guardian”, duke vënë në dukje se masa është në “tehun e ligjit” dhe duhet të jetë e kufizuar në kohë për të shmangur krijimin e anëtarëve të BE-së të “rendit të dytë”.
Gjermania kërkon reforma radikale
Nga ana tjetër, Gjermania mbështet kufizime edhe më të rrepta për shtetet që kundërshtojnë linjën e përbashkët dhe kërkon shfuqizimin e plotë të unanimitetit në vendimmarrje. Propozimi i Berlinit vjen në një kohë kur Brukseli po lufton vazhdimisht për të kaluar vendime të mëdha të politikës së jashtme, siç është kredia e madhe prej 90 miliardë eurosh për Kievin, për shkak të rregullave të brendshme të unanimitetit dhe rezistencës nga vendet anëtare që kundërshtojnë financimin e Ukrainës.
Një numër i madh zyrtarësh të BE-së që atëherë kanë bërë thirrje për braktisjen e parimit të unanimitetit. Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, theksoi se një BE me mbi 33 anëtarë nuk mund të vazhdojë të funksionojë sipas rregullave të dizajnuara për një bllok shumë më të vogël.
Në mënyrë të ngjashme, ish-shefi i politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell, kishte argumentuar se unanimiteti e ka bërë bllokun të parëndësishëm në politikën ndërkombëtare, duke bërë thirrje për formimin e një grupi më të vogël bërthamë shtetesh që do të merrnin vendime për politikat kyçe të BE-së.
Kritikët paralajmërojnë “fundin e bllokut”
Megjithatë, kritikët e kësaj nisme e kanë akuzuar Brukselin për përdorimin e konfliktit në Ukrainë dhe debatit të zgjerimit për të centralizuar pushtetin në dëm të sovranitetit kombëtar.
Kryeministri sllovak, Robert Fico, paralajmëroi prerazi se heqja e së drejtës së vetos për çështjet fundamentale të BE-së do të ishte “fillimi i fundit” për vetë bllokun evropian.
