Home / Aktualitet / Skëterra sociale që të mohon dhe ditën e Zotit

Skëterra sociale që të mohon dhe ditën e Zotit

Fatmira LOCI-
Duke
kërkuar dhëna mbi papunësinë dhepagat e ulëta, kryelajmet hasen shpesh, janë: “Shqipëria, vendi me pagat ulëta rajon” (euronews.al); “Dhjetë shtetet me rrogatminimale ulëta, (albinfo.ch) ku vendin e tretë e Shqipëria, mbas Egjyptit dheVenezuelës;  Sipas dhënave të INSTAT:Pagat sektorin shtetëror pësuan rënie lehtë 6-të mujorin e parë të vitit 2020.”  Po sipasINSTAT:Shqipëria vazhdon ofrojë pagat ulëta Rajon dhe Europë“. tej renditenpagat mesatare mujore; Shqipëria 420 Euro/muaj, (30% e ulët se gjithë vendet e rajonit!) Kosova 602 Euro, Maqedonia 617 Euro, Serbia dhe Bosnja 700 Euro, si dhe Mali iZi me pagë mesatare 770 Euro muaj.

Deri këtu ishim vetëm me raportimet mediatikedhe prej Institutit Statistikave, nuk folëm përbizneset private, pagat minimale, punët e padeklaruara, etj., etj. Pikërisht këtu dua ndalem, pa ju referuar shifrave disastatistikave sipërfaqësore.

Do flas për tregun e punës Lezhë, fasoneritë, bizneset private, kushtet ofrojnë, pagat, kontratat

Nëse i drejtohesh Drejtorisë Rajonale tëPunësimit Lezhë për kërkuar punë, (pavarësisht arsimit ke) jep tri opcione, – fabrika e peshkut, fabrika e zorrëve(nënprodukteve të mishit), fabrika e këpucëve. Qyteti ynë, me gjithë këto fasonëri e mundësipunësimi ngjan tejet normal, madje mbinormalen! Por futesh brenda këtyrefasonerive dhe shohësh ç’kushte punohet, sesi trajtohen punëtorët, do skandalizoheshit. Le pastaj marrësh një informacion detajuarmbi pagat, ku një pjesë  konsiderueshme epunonjësve nuk marrin as atë minimalen, prej23.088 (NET) Lekë.

Nëpër xhamat e bizneseve private has shpeshherë njoftiminkërkojmë punëtor/e”, pohyr si një punëkërkues/e i/e thjeshtë njëkafene, restorant, kancelari, butik, dyqan, agjenci, dhe pyet për pagën, kushtet, kontratën! Vetëm aty do mësosh vërtetat e hidhura bien e rëndojnë mbi shpatullat e punëtorit thjeshtë. Mundësisht preferohet jesh me arsim lartë, ama pagën, “ngaqë s’kanë ardhura mjaftueshmes’ta japin një lek mbi minimalen. Natyrisht dhe kushtet e punës janë qarta: 8 orë ose tepër punë ditë, pa asnjë ditë muaj pushim, (veç ndonjëzemërgjërët’i jepdy ditë në muaj). Kontratën e firmosin dhevulosin vetë punëdhënësit, dhe disa vendeduhet tua kthesh 3.088 lekët t’i kalojnë bankë, se paga preferohet jetë fiks 20.000 lekë. Nëse nuk je i gatshëm biesh ujdi me kushtet, pa hiç dert tregojnë derën, se ka plot e plot tjerë presin e kërkojnë një punë tillë.

Duke qënë se skamja ja ka fut thonjtë fyt njëpjese konsiderueshme kësaj shoqërie, detyrohesh ta pranosh atë punë, jo nga padija, po është e vetmja mundësi mos ngordhësh përbukën e gojës, ose-ose, marrësh arratinë siqindramijëra bashkëqytetarë e bashkëkombas tëtjerë. Këtu duhet shkelësh mbi dinjitetin tënd, aftësitë e tua, për një pagë qeshararake, kutrajtohesh pa pikë respekti e konsiderate përpunën bën. Pra, është fatkeqësi e madhe kurje e/i detyruar të sh njërën nga këto punë, se ke familje për ushqyer. Të nevoitenveshmbathje, ke detyrime qiraje, drita, ujë, tv, internet, etj.,etj., …pa guxuar as ta mendosh jetuarit njerëzisht, fundjavat pushim, daljet, blerjet, vizitat apo njohjen e kulturave qyteteve të tjera, defrimet mes miqsh.  Privohesh sepse me kaq para, nuk mbyll dot as shpenzimet mujore, nuk kalon dot as urën e qytetit, le s’ke drejtën as ç’mallesh me familjen apo shijosh dritën e diellit, se puna do çdo ditë mbi krye ose dera është e hapur për të përzënë. Ky është shkaku, kjo është arsyeja ta zbeh çdo dëshirë për t’ju bashkuar këtijtregu pune, dhe ç’ndodh këtë rast? Ndodh kthehesh parazit, qenie e padobishme përvete, familjen e shoqërinë; biesh depresion; biesh pre e kurtheve mashtrimit, bixhozit, drogës; siç ndodh futesh kthetrate krimit, aq tepër moshat e reja; apo IKJA. Ikja aty ku paku shpreson trajtohesh sinjeri, nëpër rrugët e Evropës, botësKjo ështëhumbja e madhe e shpresës.

Shteti, inspektoriati, tatimet etj., duhet patjetër në dorë, dhe janë gjitha mundesitë. Madje, mosndërhyrja është vepër penale dheantiligjore. Padiskutim është mundësia e rritjes pagës minimale, dhe e një kontrolli rreptë ndaj bizneseve private. Asnjë kompani, fasoneri, kafene, agjenci, kancelari, etjnukduhet guxojë paguajë nën pagën minimale. Asnjë punëdhënës s’duhet guxojë mos e respektojë kodin e punës, dhe firmosëkontrata sipas qejfit. Këto biznese duhenkontrolluar të respektohet dita e pushimit javë, e cila shënohet kontratë. Asgjë nukështë e pazgjidhshme, por mungesa e kontrollitnga instancat, instuticionet përkatëse shtetëroree ka kthyer zgavër skëterrtë këtë sektorpune. Ky rregullim mund bëhet fare thjeshtnga kushdo, me pasion, përkushtim e seriozitet, siç bëhet çdo vend tjetër, rajon e Evropë.

Tetor 2020

Check Also

SHBA sanksione ndaj kompanive kineze e ruse; kanë bashkëpunuar me Iranin

Shtetet e Bashkuara njoftuan sanksionet ekonomike të premten ndaj kompanive kineze dhe ruse që Uashingtoni …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four × four =