Home / Aktualitet / Politikat e Prokurorisë për ndjekjen e rasteve të dhunës në familje në Shqipëri

Politikat e Prokurorisë për ndjekjen e rasteve të dhunës në familje në Shqipëri

Nga Ildize KOLA-

Dhuna në familje është një çështje qëekziston prej vitesh tashmëKohët e funditdiskutimet rreth dhunës  familjekanë filluar  zhvendosen nga fajësimi iviktimave tek bërja përgjegjës edhunuesve, ka ndryshuar dhe këndvështrimi në lidhje me dhunën në familje. Ajo tashmë shihet si njësëmundje sociale së cilës u duhet gjendurzgjidhja dhe jo të fshihet apo të bëhetsehir për së largu. Ky tranzicionmegjithatënuk ka qenë aq i shpejtë dhe iplotë sa do  dëshirohejdheshpeshndodh  edhe kur ligjet e reja zbatohendrejt një qëllimi  tillëstigmatizimifajësimi i viktimësefektet psikologjike abuzimit dhe pengesa  tjeraparandalojnë  ligje  tilla  arrijnëqëllimet e tyre  një nivel praktik.

Një nga pengesat   mëdha për  bërëpërgjegjës autorët e dhunës  familjeështë fakti  shumë viktima i tërheqinakuzat. Ky është gjithashtu rasti Shqipëriku  në raportin e KomitetitShqiptar të Helsinkit deklarohet se “37% eçështjeve u mbyllën, sepse pala paditëse(gratënuk u paraqitën  seancën e parëgjyqësore.…” (Komitetit Shqiptar Helsinkit, 2017, f. 28).

Ka shumë faktorë  kontribuojnë  këtëNormat shoqërore luajnë një rol  madh krijimin e pengesave në rrugën e viktimavedrejt drejtësisëRezultatet e SondazhitKombëtar  Popullsisë 2018  kryer ngaINSTAT e tregojnë qartë këtë. Ky studim, duke matur bindjet e grave shqiptare midis moshës 18 dhe 74 vjeçtregoi se  shumëse gjysma e grave (52.2%) e konsideronindhunën bashkëshortore si një çështjeprivate   cilën  tjerët nuk duhet ndërmjetësonin.  Gati gjysma (46.5%) besuanse “një grua duhet ta tolerojë disi dhunënpër  mbajtur familjen e saj  bashku.” (INSTAT, 2019, f. 15).  shumë se një e katërta e njerëzve  intervistuargjithashtu pohuan se,  rastet e dhunësbashkëshortoregruaja është “pjesërishtfajtore …” dhe se ajo “duhet turpërohet ose  vihet  siklet  flasëmbi  me këdo jashtë familjes  saj.(INSTAT, 2019, f. 15). Ndikimi i këtyrenormave shoqërore pasqyrohet  veprimetligjore  lidhje me dhunën  familjeSipas një raporti  botuar nga Bordi iImigracionit dhe Refugjatëve  Kanadasëndërsa numri i grave  dhunuara kërkojnë ndihmë është shumë i ulët (8.4%), numri i këtyre grave  kërkojnë ndihmë ngapolicia ose ekspertët ligjorë ështëgjithashtu i ulët, me vetëm 17%  shkojnë polici, 15% te një avokatdhe 11% tenjë gjyqtar. (Bordi i Imigracionit dheRefugjatëve  Kanadasë, 2016, f. 14).Shumica e grave kërkojnë ndihmë vetëm ngafamiljet e tyre ndjekura nga familjet e burrave  tyredhe  fundmi miqtë e tyre, (INSTAT, 2019, f. 15) duke e mbajturçështjen mjaft private. Frika nga fajësimidhe turpi që dhuna shkakton për familjebashku me inkurajimin për ta mbajturprivate dhe për ta duruar atëjanëpengesat kryesore me  cilat viktimatduhet  përballen teksa kërkojnë ndihmë.

Çështje  tilla janë  përhapura  njëshkallë globaledhe sistemet ligjore  gjithë botën kanë hartuar politika për mbrojtur  mirë viktimat e abuzimit familjeShtetet e Bashkuara kanë zbatuardisa politika për këtë qëllimPërshembullpolitikat e arrestimit detyrueshëm kërkojnë në zbatim të ligjit policia “ bëjnë arrestimi nëse gjen prova mundshme për  besuar se është kryernjë kundërvajtje “.(Hirschel et al., 2008, f. 256). Politika  tilla i heqinkompetencat viktimave dhe policisë trajtimin e rasteve  dhunës  familjeTrajtimi i çështjeve  tilla pra kryhetsipas një standardi  objektiv ligjorvend   lejojë  vendimet  ndikohennga kuptimi subjektiv i palëve oseemocionet  lidhje me situatën.

Një politikë tjetër  është vendosur ështëpolitika “mos tërheqjes të çështjes“. Nëkëtë kuadër, “shteti nuk tërhheq asnjëçështje  dhunës  familje për shkak mos pjesëmarrjes  viktimës në seancë…”(Corsilles, 1994, f. 858).  një rast tillështeti emer  viktimës, merrpersipër rolin e ankuesit në momentin kurjanë ngritur akuzatsesa. Kjo mund funksionojë për  zbehur ndjesinë fajit viktimat ndonjëherë mund  ndiejnëgjatë ndjekjes së çështjeve kundërabuzuesve  tyreKjo politikë ekzistontashmë brenda kuadrit ligjor shqiptarSipas një raporti INSTAT, “edhe nëseviktima (nën presiondëshiron  tërheqëakuzën ose  heqë dorë nga çështjakjonuk do  ketë asnjë efekt  vazhdimin e procesit gjyqësorDhe meqenëse gruaja e dhunuar është dëshmitarja kryesoreligji e përcakton gruan e dhunuar si një dëshmitare detyrueshme.” (INSTAT, 2019, f. 30).

Sidoqoftëkërkohen studime  mëtejshmepër  monitoruar bashkëpunimin e prokurorisë dhe policisë  raste  tilla.  raportin e tyreImplikimet Praktike Kërkimet Aktual  Dhunës  FamiljeBarbara Hart dhe Andrew Klein përmendinlidhje me rritjen e dënimeve  rastet e dhunës  familje si rezultat i politikave mos ndalimit të çështjes  SHBA, seHulumtimet sugjerojnë  rritja erdhi sirezultat i kontaktit të vazhdueshëm me viktimatsi dhe si pasojë e përmirësimittë lidhjes midis prokurorisë dhe policisë(p.sh., monitorimi i  njëjtit regjistër çështjevefotografitë dhe deklaratat e dëshmitarëveviktimave dhe  dyshuarve.”(Hart & Klein, 2009, f. 45). Studime mbitrende të tilla duhet  hetohen edhe kontekstin shqiptar për  përmirësuarefektivitetin e politikave  tilla.Sidoqoftësistemi ligjor i SH.B.A.-plotëson politikat e tyre  mos ndalimittë çështjes me politika  ndjekjes bazuar prova ose politikën e ndjekjes sëçështjes pa përfshirë viktimën.

 vend   mandatojë pjesëmarrjen e viktimës  procesin ligjorkjo politikëpërpiqet  vërtetojë fajësinë e dhunuesitpërmes pranimit  provave  tilla sitranskriptimet e thirrjeve të emergjencësllogaritë joformale  viktimavefotografidhe mjete  tjera. Hart e Klein shruajnë,  shtetet e Oregonit dhe Uashingtonit, “përdorimi i shtuar i bazuar  prova ngaana prokurorisë rriti  mënyrë dramatikeshkallët e dënimitzvogëloi kohën e procesimit dhe fillimisht rriti numri igjyqet.” (Hart & Klein, 2009, f. 176).Përsa kohë zbatoheshin ato sollën rezultate suksesshme. (Corsilles, 1994, f. 877).Gjetjet gjithashtu treguan një zvogëlim pushimit të çështjeve  dhe një rritje dhënies së vendimeve  fajit. (Hart & Klein2009f. 45). Politikat e ndjekura bazuara  prova shërbejnë për t’iofruar viktimave  abuzimit  familje mëshumë mbrojtje, duke i liruar nga peshapsikologjike ose stigmatizimi i mundshëm sipasojë e marrjes pjesë ose fillimit procedurave ligjore (gjendje psikologjike e cila rëndohet shpesh nga normat shoqërore inkurajojnë gratë që thjesht t’i durojnëabuzimet), si dhe duke i mbrojtur ngapërballje të tjera të mundshme me abuzuesintyre.

Sidoqoftëndërhyrje  tilla duhet konsiderohen si një aspektet e qasjesholistike kundër dhunës  familje. Nëmënyrë të mund të parandalohet dhuna ndajgrave, së pari duhet të merren masa tërëndësishme  drejtim  rehabilitimit abuzuesveriintegrimit  viktimavemonitorimit  tendencave  i paraprijnëabuzimitduke rritur përpjekjet arsimoredhe fushatat e ndërgjegjësimit dhe duke rritur shtrirjen e informacionit ndajgrupeve  rrezik. rëndësishme është viktimat  fuqizohen,  njohin dhe kërkojnë  drejtat e tyredhe ndërtohet një sistem  siguron  mënyrëefektive dhe plotësisht këto  drejta edhe rastet kur vetë viktimat mund  mosjenë  vetëdijshme në lidhje me këto tëdrejta ose  ndiejnë se nuk mund t’indjekin ato  situatat e tyre aktuale.

Check Also

Ilir Meta dekoroi një nga “mafiozët” e përgjimeve të “Ndraghetës”

Më 23 prill 2018, presidenti i Republikës Ilir Meta ka pritur në Presidencë dhe ka …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four + nineteen =